Autor: celesteconsolin

Humiles laborant ubi potentes dissident.

Rana in palude pugnam taurorum intuens:

Heu quanta nobis instat pernicies! ait.

Interrogata ab alia cur hoc diceret,

De principatu cum illi certarent gregis

Longeque ab ipsis degerent vitam boves:

Est statio separata ac diversum genus;

Expulsus regno nemoris qui profugerit,

Paludis in secreta veniet latibula

Et proculcatas obteret duro pede.

Ita caput ad nostrum furor illorum pertinet.

Qui se committit homini tutandum improbo,

Auxilia dum requirit, exitium invenit.

Columbae saepe cum fugissent miluum

Et celeritate pennae vitassent necem,

Consilium raptor vertit ad fallaciam

Et genus inerme tali decepit dolo:

Quare sollicitum potius aevum ducitis,

Quam regem me creatis icto foedere,

Qui vos ab omni tutas praestem iniuria?

Illae credentes tradunt sese miluo;

Qui regnum adeptus coepit vesci singulas

Et exercere imperium saevis unguibus.

Tunc de reliquis una: Merito plectimur.

Exemplis continetur Aesopi genus;

Nec aliud quicquam per fabellas quaeritur

Quam corrigatur error ut mortalium

Acuatque sese diligens industria.

Quicumque fuerit ergo narrandi iocus,

Dum capiat aurem et servet propositum suum,

Re commendatur, non auctoris nomine.

Equidem omni cura morem servabo senis;

Sed si libuerit aliquid interponere,

Dictorum sensus ut delectet varietas,

Bonas in partes, lector, accipias velim,

Ita si rependet illi brevitas gratiam.

Cuius verbosa ne sit commendatio,

Attende, cur negare cupidis debeas,

Modestis etiam offerre quod non petierint.

Super iuvencum stabat deiectum leo.

Praedator intervenit partem postulans.

Darem inquit nisi soleres per te sumere:

Et improbum reiecit. Forte innoxius

Viator est deductus in eundem locum

Feroque viso rettulit retro pedem.

Cui placidus ille: Non est quod timeas ait;

Et, quae debetur pars tuae modestiae,

Audacter tolle. Tunc diviso tergore

Silvas petivit, homini ut accessum daret.

Exemplum egregium prorsus et laudabile;

Verum est aviditas dives et pauper pudor.

A feminis utcumque spoliari viros,

Ament, amentur, nempe exemplis discimus.

Aetatis mediae quendam mulier non rudis

Tenebat annos celans elegantia,

Animosque eiusdem pulchra iuvenis ceperat.

Ambae, videri dum volunt illi pares,

Capillos homini legere coepere invicem.

Qui se putaret fingi cura mulierum,

Calvus repente factus est; nam funditus

Canos puella, nigros anus evellerat.

Laceratus quidam morsu vehementis canis

Tinctum cruore panem misit malefico,

Audierat esse quod remedium vulneris.

Tunc sic Aesopus: Noli coram pluribus

Hoc facere canibus, ne nos vivos devorent,

Cum scierint esse tale culpae praemium.

Successus inproborum plures allicit.

Aquila in sublimi quercu nidum fecerat;

Feles cavernam nancta in media pepererat;

Sus nemoris cultrix fetum ad imam posuerat.

Tum fortuitum feles contubernium

Fraude et scelesta sic evertit malitia.

Ad nidum scandit volucris: Pernicies ait

Tibi paratur, forsan et miserae mihi;

Nam fodere terram quod vides cotidie

Aprum insidiosum, quercum vult evertere,

Ut nostram in plano facile progeniem opprimat.

Terrore offuso et perturbatis sensibus

Derepit ad cubile setosae suis:

Magno inquit in periclo sunt nati tui;

Nam, simul exieris pastum cum tenero grege,

Aquila est parata rapere porcellos tibi.

Hunc quoque timore postquam complevit locum,

Dolosa tuto condidit sese cavo.

Inde evagata noctu suspenso pede,

Ubi esca se replevit et prolem suam,

Pavorem simulans prospicit toto die.

Ruinam metuens aquila ramis desidet;

Aper rapinam vitans non prodit foras.

Quid multa? Inedia sunt consumpti cum suis

Felisque catulis largam praebuerunt dapem.

Quantum homo bilinguis saepe concinnet mali,

Documentum habere stulta credulitas potest.

Est ardalionum quaedam Romae natio,

Trepide concursans, occupata in otio,

Gratis anhelans, multa agendo nil agens,

Sibi molesta et aliis odiosissima.

Hanc emendare, si tamen possum, volo

Vera fabella: pretium est operae attendere.

Caesar Tiberius cum petens Neapolim

In Misenensem villam venisset suam,

Quae monte summo posita Luculli manu

Prospectat Siculum et despicit Tuscum mare:

Ex alticinctis unus atriensibus,

Cui tunica ab umeris linteo Pelusio

Erat destricta, cirris dependentibus,

Perambulante laeta domino viridia,

Alveolo coepit ligneo conspargere

Humum aestuantem, iactans officium, comes;

Sed deridetur. Inde notis flexibus

Praecurrit alium in xystum, sedans pulverem.

Agnoscit hominem Caesar remque intellegit.

Id ut putavit esse nescio quid boni:

Heus! inquit dominus. Ille enimvero adsilit,

Donationis alacer certae gaudio.

Tum sic iocata est tanta maiestas ducis:

Non multum egisti et opera nequiquam perit:

Multo maioris alapae mecum veneunt.

Contra potentes nemo est munitus satis;

Si vero accessit consiliator maleficus,

Vis et nequitia quicquid oppugnant, ruit.

Aquila in sublime sustulit testudinem.

Quae cum abdidisset cornea corpus domo

Nec ullo pacto laedi posset condita,

Venit per auras cornix et propter volans:

Opimam sane praedam rapuisti unguibus;

Sed nisi monstraro quid sit faciendum tibi,

Gravi nequiquam te lassabit pondere.

Promissa parte suadet, ut scopulum super

Altis ab astris duram inlidat corticem,

Qua comminuta facile vescatur cibo.

Inducta verbis aquila, monitis paruit,

Simul et magistrae large divisit dapem.

Sic tuta quae naturae fuerat munere,

Impar duabus occidit tristi nece.

Muli gravati sarcinis ibant duo:

Unus ferebat fiscos cum pecunia,

Alter tumentes multo saccos hordeo.

Ille onere dives celsa cervice eminens

Clarumque collo iactans tintinnabulum,

Comes quieto sequitur et placido gradu.

Subito latrones ex insidiis advolant

Interque caedem ferro mulum sauciant,

Diripiunt nummos, neglegunt vile hordeum.

Spoliatus igitur casus cum fleret suos:

Equidem inquit alter me contemptum gaudeo;

Nam nil amisi nec sum laesus vulnere.

Hoc argumento tuta est hominum tenuitas;

Magnae periclo sunt opes obnoxiae.