Autor: celesteconsolin

Aesopus auctor quam materiam repperit,

Hanc ego polivi versibus senariis.

Duplex libelli dos est: quod risum movet

Et quod prudenti vitam consilio monet.

Calumniari si quis autem voluerit,

Quod arbores loquantur, non tantum ferae,

Fictis iocari nos meminerit fabulis.

Ad rivum eundem lupus et agnus venerant

Siti compulsi; superior stabat lupus

Longeque inferior agnus. Tunc fauce improba

Latro incitatus iurgii causam intulit.

Cur, inquit, turbulentam fecisti mihi

Aquam bibenti? Laniger contra timens:

Qui possum, quaeso, facere, quod quereris, lupe?

A te decurrit ad meos haustus liquor.

Repulsus ille veritatis viribus:

Ante hos sex menses male, ait, dixisti mihi.

Respondit agnus: Equidem natus non eram.

Pater hercle tuus, ille inquit, male dixit mihi.

Atque ita correptum lacerat iniusta nece.

Haec propter illos scripta est homines fabula,

Qui fictis causis innocentes opprimunt.

Athenae cum florerent aequis legibus,

Procax libertas civitatem miscuit

Frenumque solvit pristinum licentia.

Hic conspiratis factionum partibus

Arcem tyrannus occupat Pisistratus.

Cum tristem servitutem flerent Attici,

(Non quia crudelis ille, sed quoniam gravis

Omnino insuetis onus) et coepissent queri,

Aesopus talem tum fabellam rettulit.

Ranae vagantes liberis paludibus

Clamore magno regem petiere a Iove,

Qui dissolutos mores vi compesceret.

Pater deorum risit atque illis dedit

Parvum tigillum, missum quod subito vadi

Motu sonoque terruit pavidum genus.

Hoc mersum limo cum iaceret diutius,

Forte una tacite profert e stagno caput

Et explorato rege cunctas evocat.

Illae timore posito certatim adnatant

Lignumque supera turba petulans insilit.

Quod cum inquinassent omni contumelia,

Alium rogantes regem misere ad Iovem,

Inutilis quoniam esset qui fuerat datus.

Tum misit illis hydrum, qui dente aspero

Corripere coepit singulas. Frustra necem

Fugitant inertes, vocem praecludit metus.

Furtim igitur dant Mercurio mandata ad Iovem,

Afflictis ut succurrat. Tunc contra deus:

Quia noluistis vestrum ferre inquit bonum,

Malum perferte. — Vos quoque, o cives, ait,

Hoc sustinete, maius ne veniat malum.

Ne gloriari libeat alienis bonis

Suoque potius habitu vitam degere,

Aesopus nobis hoc exemplum prodidit.

Tumens inani graculus superbia,

Pennas pavoni quae deciderant sustulit

Seque exornavit. Deinde contemnens suos

Se miscuit pavonum formoso gregi.

Illi inpudenti pennas eripiunt avi

Fugantque rostris. Male mulcatus graculus

Redire maerens coepit ad proprium genus;

A quo repulsus tristem sustinuit notam.

Tum quidam ex illis, quos prius despexerat:

Contentus nostris si fuisses sedibus

Et quod natura dederat voluisses pati,

Nec illam expertus esses contumeliam

Nec hanc repulsam tua sentiret calamitas.

Amittit merito proprium qui alienum adpetit.

Canis per flumen carnem cum ferret natans,

Lympharum in speculo vidit simulacrum suum,

Aliamque praedam ab altero ferri putans

Eripere voluit; verum decepta aviditas

Et quem tenebat ore dimisit cibum,

Nec quem petebat potuit adeo adtingere.

Numquam est fidelis cum potente societas:

Testatur haec fabella propositum meum.

Vacca et capella et patiens ovis iniuriae

Socii fuere cum leone in saltibus.

Hi cum cepissent cervum vasti corporis,

Sic est locutus, partibus factis, leo:

Ego primam tollo, nominor quoniam leo;

Secundam, quia sum socius, tribuetis mihi;

Tum, quia plus valeo, me sequetur tertia;

Malo afficietur si quis quartam tetigerit.

Sic totam praedam sola improbitas abstulit.

Vicini furis celebres vidit nuptias

Aesopus et continuo narrare incipit:

Uxorem quondam Sol cum vellet ducere,

Clamorem ranae sustulere ad sidera.

Convicio permotus quaerit Iuppiter

Causam querelae. Quaedam tum stagni incola:

Nunc inquit omnes unus exurit lacus

Cogitque miseras arida sede emori.

Quidnam futurum est, si crearit liberos?

Personam tragicam forte vulpes viderat:

O quanta species, inquit, cerebrum non habet!

Hoc illis dictum est, quibus honorem et gloriam

Fortuna tribuit, sensum communem abstulit.

Qui pretium meriti ab improbis desiderat,

Bis peccat: primum quoniam indignos adiuvat;

Impune abire deinde quia iam non potest.

Os devoratum fauce cum haereret lupi,

Magno dolore victus coepit singulos

Illicere pretio, ut illud extraherent malum.

Tandem persuasa est iure iurando gruis,

Gulaeque credens colli longitudinem,

Periculosam fecit medicinam lupo.

Pro quo cum pactum flagitaret praemium:

Ingrata es inquit ore quae nostro caput

Incolume abstuleris et mercedem postules.

Sibi non cavere et aliis consilium dare

Stultum esse paucis ostendemus versibus.

Oppressum ab aquila, fletus edentem graves,

Leporem obiurgabat passer: Ubi pernicitas

Nota inquit illa est? Quid ita cessarunt pedes?

Dum loquitur, ipsum accipiter necopinum rapit

Questuque vano clamitantem interficit.

Lepus semianimus mortis in solacio:

Qui modo securus nostra irridebas mala,

Simili querela fata deploras tua.